Opiniestuk Trouw kraakt uitzondering sponsoring loterijen: “elk uur trekkingen”

In het opiniestuk “Op de Tribune ontkom je niet aan loterijen. En dat is kwalijk” wordt de uitzondering van loterijen voor het verbod op goksponsoring gekraakt. De publicatie van het stuk komt tijdens de aftrap van de Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie.

Het opiniestuk in de Trouw is geschreven door ex-gokverslaafde Michael van Dijk. Nu het nieuwe seizoen in het betaalde voetbal afgelopen weekend van start is gegaan zijn de gevolgen van het verbod op goksponsoring langs de velden en op tv zichtbaar. Sinds 1 juli 2023 mogen professionele sportclubs niet meer worden gesponsord door kansspelbedrijven.

Toch is er een uitzondering voor loterijen: zij mogen nog wel sponsordeals afsluiten met sportclubs. De reden daarvoor is dat loterijen worden beschouwd als een kansspel met een laag risico, omdat er vertraging zit tussen het moment van aanschaf van een lot en de uiteindelijke trekking. Deze opvatting wordt bekritiseerd door Van Dijk.

Uitgerekend Eredivisie en KNVB sluiten deals met loterijen

De ex-gokverslaafde wijst onder meer naar de deal tussen de Eredivisie en de Vriendenloterij, waardoor de competitie de naam draagt van de loterij. Ook is de Vriendenloterij de “official partner” van FC Utrecht, AZ en FC Twente en heeft Eurojackpot een deal gesloten met uitgerekend de KNVB.

FC Utrecht heeft naast een deal met Eurojackpot ook een samenwerking met Jack’s Casino. Ook landgebonden speelhallen vallen buiten het verbod. Van Dijk vindt de rol van de overheid in deze bedenkelijk: Eurojackot is onderdeel van de Nederlandse Loterij en dat is weer een staatsbedrijf.

“Podium om nieuwe, jonge klanten aan te trekken”

Met de opeenstapeling van sponsordeals tussen voetbalclubs en loterijen zet de normalisering van gokken in het betaald voetbal zich toch door. Van Dijk zegt daarover dat aanbieders van loterijen “in hun handen wrijven”.

Hij schrijft dat de deur van marketing zich opent voor loterijen en verwijst naar de rol van stadionspeakers en led-schermen. De voetbalcompetities zijn volgens Van Dijk het perfecte platform om het vergrijzende klantenbestand nieuw leven in te blazen: “meer dan 20% op de tribunes is onder de 35 jaar”.

Hoofdtrekking eens per maand, elk uur kleinere trekkingen

Ook het argument dat er een vertraging zit tussen de aanschaf van het lot en de trekking wordt door de ex-verslaafde verlegd. Van Dijk stelt dat de “onschuldigheid ver achter ons ligt” en schrijft dat “loterijen nu overal en altijd te koop zijn”. Zowel het productaanbod als de trekkingsfrequentie zijn veranderd.

De VriendenLoterij heeft bijvoorbeeld extra winacties en een wekelijkse bingo. Deze worden allemaal aangeboden via de app zodat de speler niets meer mist. Het klopt dat er één maandelijkse hoofdtrekking is met een miljoenenprijs, maar elke dag en zelfs elk uur zijn er kleine trekkingen.

“Terwijl ik in het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks) stond ingeschreven om geen toegang te hebben tot online casino’s, stopte ik in een opwelling mijn complete maandloon in een loterijtrekking: dit kostte me slechts een paar seconden.” 

– Michael van Dijk in opiniestuk Trouw

Geen verplichte limieten, geen reclameverbod voor loterijen

De loterijen zitten volgens de gastauteur “op rozen”. Zij hebben immers niet te maken met verplichte accountlimieten zoals dat voor een online casino met iDEAL uit Nederland wel geldt. Ook hebben zij “vrij spel” op televisie wat betreft marketing en promotie.

Loterijen vallen zelfs buiten het verbod op influencers en professionele sporters “mits zij geen significant bereik hebben onder jongvolwassenen of kijkers onder de 18 jaar”. Voor loterijen is er verder ook geen verbod op huis-aan-huis-bezoeken en brievenbusreclame.

Onderdeel van de staat

In het stuk wordt tot slot verwezen naar de nieuwe regelgeving waarin wordt gewerkt, wederom met als doel om “Nederlandse burgers te beschermen tegen de negatieve gevolgen van gokken”.

Het SP pleitte daarom onder meer voor een totaalverbod op gokreclames terwijl de VVD wil dat de Kansspelautoriteit (Ksa) meer bevoegdheden krijgt. Ook moet de minimumleeftijd voor online gokken worden verhoogd van 18 naar 21 jaar.

Dat loterijen niet mee worden genomen in de nieuwe regels “ondermijnt” volgens het opiniestuk de koers van de overheid en maakt zelfs alle andere maatregelen en beperkingen “betekenisloos”. Van Dijk sluit af door te schrijven dat de Nederlandse staat hier een “actieve rol in speelt”, omdat de Nederlandse Loterij voor 99% onderdeel is van de overheid.