Online gokken: Nederlands onderzoek moet gokproblemen eerder in beeld brengen

Onderzoekers van Tilburg University starten op 1 december een studie van vijf jaar naar het voorspellen en vroeg herkennen van gokproblemen. Financier ZonMw stelt hiervoor € 2,5 miljoen beschikbaar. De onderzoekers willen achterhalen welke factoren gokschade veroorzaken en hoe risicovol speelgedrag eerder zichtbaar te maken is. Het project draait om preventie, niet om behandeling achteraf.

Consortium onder leiding van Tranzo

Tranzo, het wetenschappelijk centrum voor zorg en welzijn van Tilburg University, coördineert het onderzoek. Het consortium bestaat uit meerdere universiteiten, zorgorganisaties en maatschappelijke partners. Ook mensen die zelf gokproblemen hebben gehad, denken mee over de opzet. Programmaleider Andrea Rozema wil vooral weten welke vorm van preventie verschillende groepen daadwerkelijk bereikt.

Vroeg signaleren is in de praktijk lastig, omdat het speelgedrag van één persoon verspreid kan liggen over meerdere aanbieders. Iemand speelt bij Nederlandse goksites met een Ksa-vergunning en daarnaast bij internationale casino’s, waardoor geen enkele partij het volledige beeld heeft.

Hulpvraag komt vaak laat

Cijfers uit de verslavingszorg laten zien hoe laat problemen nu worden opgemerkt. In 2024 kregen 2.708 mensen behandeling voor een gokprobleem, ruim 250 meer dan het jaar ervoor. Van hen had 56 procent al eerder hulp gezocht voor hetzelfde probleem. De gemiddelde leeftijd lag op 42 jaar.

Onder jongeren ligt de geregistreerde hulpvraag relatief laag. Van de mensen in behandeling was 15 procent jonger dan 25 jaar, terwijl onderzoek erop wijst dat jongeren juist vaker risicovol spelen. Dat verschil maakt het lastig om te bepalen waar preventie het meeste effect heeft.

De Kansspelautoriteit publiceerde in april twee onderzoeken naar de zorgplicht van gokbedrijven. Daaruit bleek dat vergunninghouders het lastig vinden om spelers met risicovol gedrag actief te benaderen. Voormalige spelers gaven aan dat persoonlijk contact confronterend is, maar wel kan helpen als het gesprek uitleg en doorverwijzing bevat.

Onderdeel van programma van € 21 miljoen

De subsidie komt uit het programma Preventie van Kansspelverslaving 2025-2030, dat een budget heeft van € 21 miljoen. Dat programma is opgebouwd rond vijf werkpakketten, waaronder kwetsbare spelers, het voorspellen van risico’s en klinische diagnostiek. Het richt zich ook op een steviger kennisnetwerk rond kansspelproblematiek.

Resultaten laten nog jaren op zich wachten, omdat het onderzoek vijf jaar beslaat. Tussentijdse bevindingen moeten zorgverleners en beleidsmakers eerder houvast geven over welke signalen ertoe doen. Of vroeg signaleren ook echt tot minder gokschade leidt, zal uit het project moeten blijken.