NRC: Veel meer gokverslaafden na legalisering online gokken

Het aantal gokverslaafden in Nederland is sinds de legalisering van online gokken in oktober 2021 fors toegenomen. Behandelaars zien vooral jongere spelers met ernstige problemen, terwijl toezicht en bescherming volgens de organisaties tekortschieten. 

Dat schrijft NRC in een uitgebreid artikel over de gevolgen van de openstelling van de Nederlandse gokmarkt. De krant spreekt over hoe het verdienmodel van de overheid het verlies van de spelers is, onder meer omdat de regulering tot normalisering heeft geleid.

“Overheid heeft online gokken genormaliseerd”

De NRC beschrijft de ontwikkelingen in de laatste jaren nadat online kansspelen sinds 2021 toegankelijk zijn voor Nederlandse spelers. Tussen februari 2023 en februari 2024 nam 10% van de Nederlanders deel aan minimaal één online kansspel, blijkt uit het rapport Deelname aan kansspelen in Nederland: meting 2024 van Ipsos I&O. Van deze groep gaf “70% aan pas na de legalisering te zijn begonnen met gokken”.

Volgens de NRC werd die snelle groei “mede veroorzaakt door intensieve reclamecampagnes en massale sponsoring door gokbedrijven”. Pas toen duidelijk werd dat vooral jonge spelers begonnen te gokken, werden er reclamebeperkingen ingevoerd.

Behandelaars waarschuwen nu dat de legalisering en de stortvloed aan reclames heeft bijgedragen aan normalisering: “veel spelers denken dat legaal gokken automatisch veilig is”.

Meer aanmeldingen bij verslavingszorg

De gevolgen zijn volgens de NRC zichtbaar in de verslavingszorg. Die conclusie trekt de krant op basis van verschillende onderzoeksresultaten en gesprekken met mensen uit de verslavingszorg. Uit cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem blijkt dat in 2024 ruim 2.700 mensen werden behandeld voor een gokverslaving. Dat is “ruim 10% meer dan in 2023”, zo schrijft de krant.

Die stijging is niet alleen te verklaren door betere registratie; ook bij instellingen die al jarenlang data aanleveren, is een duidelijke toename te zien. De NRC spreekt met Bas Brons, behandelaar bij ggz-instelling SolutionS-Center die deze tendens naar eigen zeggen “elke dag terugziet”.

Bij zijn instelling melden zich jaarlijks 250 tot 300 gokverslaafden. Acht van de tien cliënten zijn jonger dan 35 jaar. Een op de vijf is zelfs jonger dan 25 jaar.

Online prikkels voor jongeren

Volgens Brons speelt de online omgeving een doorslaggevende rol. Gokken begint vaak onschuldig, uit nieuwsgierigheid of spanning; Brons geeft aan dat dit vaak gebeurt in groepsverband. Binnen die groep bevinden zich volgens de behandelaar altijd mensen die extra gevoelig zijn voor verslaving. Online casino’s versterken dat risico doordat ze “constant beschikbaar zijn”. Visuele prikkels dragen eveneens bij aan de drang tot gokken.

Daarbij voelen spelers de pijn van verlies minder sterk dan bij andere vormen van verslaving. Grote winsten uit het verleden blijven namelijk in het hoofd hangen, waardoor het idee ontstaat dat “verliezen op een later moment wel worden goedgemaakt”.

“Gokken als verdienmodel”

NRC beschrijft onder meer het verhaal van Floris Dijkhuizen, die kort na zijn achttiende begon met online gokken. Hij maakte een account aan bij meerdere aanbieders en startte met inzetten van € 20 tot € 50. De speellimieten (€ 700 per maand voor 24+ / € 300 (18-23 jaar), red.) hielden hem niet tegen, omdat hij eenvoudig kon uitwijken naar een online casino zonder Cruks.

Volgens Dijkhuizen veranderde alles nadat hij een keer € 10.000 won. Tegen de NRC zegt hij dat hij gokken daarna als een verdienmodel ging zien. Hij verhoogde zijn inzetten tot € 2.500 per ronde en verloor binnen korte tijd alles. Besef over de waarde van geld verdween volledig.

Uiteindelijk leende hij geld van familie en vrienden om te kunnen blijven gokken. Dit zorgde voor spanningen en de uiteindelijke stap om hulp te zoeken.

Bescherming en Cruks schieten tekort

De legalisering werd aanvankelijk gepresenteerd om “grip te krijgen op buitenlandse, illegale goksites en spelers beter te beschermen”. Uit een evaluatie van de Wet Kansspelen op afstand door de Tweede Kamer bleek in 2024 echter dat “consumenten onvoldoende worden beschermd en dat reclame spelers juist aanzet tot onmatig speelgedrag”.

Volgens Brons is dat geen toeval. De sector kampt met een structureel spanningsveld tussen commerciële belangen en spelersbescherming. Zolang aanbieders hun omzet halen uit verlieslatend speelgedrag, blijft effectieve preventie problematisch.

“Het verdienmodel van de kansspelaanbieders is in principe het verlies van de spelers. Daardoor blijft er altijd een spanningsveld bestaan tussen omzet enerzijds en de zorgplicht anderzijds.”

– Bas Brons, behandelaar bij SolutionS-Center

Het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks) moet probleemgokkers beschermen door hen tijdelijk te weren van legale aanbieders. In 2024 steeg het aantal inschrijvingen van 61.000 naar ruim 85.000. Inmiddels staan bijna 110.000 mensen geregistreerd. NRC meldt echter dat veel gokkers ondanks een Cruks inschrijving doorgaan bij illegale aanbieders.

Illegale markt groeit

Die illegale markt groeit sneller dan de legale. In de eerste helft van 2025 was de geschatte omvang van de illegale markt € 617 miljoen, tegenover € 600 miljoen voor de legale markt, blijkt uit cijfers van de Kansspelautoriteit. Handhaving blijkt lastig: van € 56 miljoen aan opgelegde boetes door de Ksa werd de afgelopen vier jaar minder dan € 1.5 miljoen geïnd.

Onlangs liet de Ksa wel weten een aantal wijzigingen in Cruks door te zullen voeren. Zo moet het vanaf 2026 makkelijker worden voor bewindvoerders om cliënten in te schrijven in Cruks.

Momenteel moeten er nog eerst bewijzen worden aangeleverd om de inschrijving rond te krijgen waardoor het lang kan duren voordat een zogeheten gedwongen inschrijving kan worden voltooid. Vanaf volgend jaar is het oordeel van de bewindvoerder leidend.