Nationale Loterij moet spelers naar kansspelen met lager risico leiden

De Belgische Nationale Loterij moet spelers de komende vijf jaar meer naar kansspelen met een lager verslavingsrisico leiden. Deze opdracht staat in het nieuwe beheerscontract met de Belgische staat. Ook worden de controles op de verkoop aan minderjarigen uitgebreid.

Het nieuwe beheerscontract van de Nationale Loterij is op 16 september 2026 in werking getreden. Spelersbescherming krijgt daarin opnieuw een centrale plaats. De organisatie benadrukt dat het niet de bedoeling is om mensen vaker te laten spelen.

De Nationale Loterij moet de bestaande vraag naar kansspelen kanaliseren naar producten met een relatief laag risico. Het gaat daarbij vooral om traditionele trekkingsspelen, waarbij deelnemers doorgaans met kleine bedragen en een lage speelfrequentie spelen.

Risico moet vooraf worden vastgesteld

Het verslavingsrisico van ieder spel moet worden bepaald aan de hand van objectieve en wetenschappelijk onderbouwde criteria. Spellen met een hoger risico moeten vervolgens gepaard gaan met uitgebreidere beschermingsmaatregelen en begeleiding, zoals dat ook bij Belgische online casino’s gebeurt.

De Nationale Loterij introduceerde eerder al een classificatiesysteem met risicocategorieën van A tot en met E. Categorie A staat voor kansspelen met een zeer laag risico. Onder meer de snelheid van het spel, de hoogte van inzetten en de tijd tussen deelnames kunnen invloed hebben op de beoordeling.

Deze aanpak sluit aan bij een eerder Nederlands onderzoek waarin het WODC pleitte voor regels die rekening houden met de risico’s van afzonderlijke kansspelen. Loterijen kregen daarin een lagere risicoscore dan onder meer online speelautomaten en live sportweddenschappen.

Onafhankelijke raad beoordeelt spelaanbod

Een Raad voor Verantwoord Spel met externe en onafhankelijke deskundigen gaat het bestaande en toekomstige spelaanbod analyseren. De raad kan aanbevelingen doen wanneer een spel of de manier waarop het wordt aangeboden onvoldoende aansluit bij de doelstellingen rond spelersbescherming.

De beoordeling moet al plaatsvinden voordat een nieuw kansspel wordt geïntroduceerd. Daarbij wordt niet alleen naar het spel zelf gekeken, maar ook naar de omgeving waarin het product verkrijgbaar is.

In Nederland pleitten verslavingsdeskundigen onlangs eveneens voor strengere regels tegen gokschade. Zij willen onder meer dat beleidsmakers meer onderscheid maken tussen verschillende kansspelproducten en de bijbehorende risico’s.

Jaarlijks 2.000 leeftijdscontroles

De controles bij fysieke verkooppunten worden eveneens uitgebreid. Jaarlijks moeten 2.000 steekproeven plaatsvinden om te controleren of winkeliers zich houden aan het verbod op de verkoop van loterijproducten aan minderjarigen.

Verkooppunten moeten medewerkers informeren over verantwoord spelen, de risico’s van de aangeboden producten en de geldende leeftijdsgrens. De Nationale Loterij kan maatregelen nemen wanneer een verkoper de regels niet naleeft. Het beheerscontract bepaalt daarnaast dat commerciële doelstellingen niet boven de bescherming van spelers mogen worden geplaatst.

Plan voor loterij met btw-kassabonnen

Het contract bevat ook een project voor een loterij rond btw-kassabonnen. De Nationale Loterij gaat hiervoor samenwerken met de Belgische federale belastingdienst. Het initiatief moet consumenten stimuleren om in de horeca altijd om een kassaticket te vragen.

Deelnemers zouden kleine, regelmatig uitgekeerde prijzen kunnen winnen met geregistreerde kassabonnen. Daarmee wil de Belgische overheid voorkomen dat horecaomzet buiten de administratie blijft en geen btw wordt afgedragen.

De introductie staat voorlopig gepland voor medio 2027. Het project kan pas worden uitgevoerd wanneer voldoende horecabedrijven beschikken over geschikte slimme kassasystemen. Vergelijkbare kassabonloterijen bestaan al in landen als Portugal en Italië.